ASPALTO

“The thing I hate the most is to trample on other people’s good will.”

- Light, DEATH NOTE

Nagkakagulo sa lobby ng College of Fine Arts. Napakaraming tao. Nagkukumpulan sila. Sadyang kakaiba, dahil hindi pangkaraniwan na maging usisero ang mga artist. Kasi kadalasan hindi sila lumalabas sa mundo nila. Maaaring may programa. Lumapit ako sa mga nagkakagulong mga tao. Para makiusisa kung anong meron. Narinig kong sabi ng isa sa mga estudyante: "Si Benjie nagpakamatay." Nagulat ako. Natigilan. Kanina lamang ay nasa rooftop ako ng Faculty Center at nagmumuni-muni kung bakit walang gaanong Fiipino artists na nagpapakamatay. At ngayon lang isa sa mga kaklase ko, si Benjie, ay tumalon mula sa top floor ng Palma Hall. At ilan sa mga ngipin nya ay naiwang nakabaon sa aspaltadong daan na binagsakan nya.

"Kilala mo sya, di ba? Magkaibigan kayo?," tanong ng isang magandang babaeng katabi ko. Tawagin natin syang Benetton Girl.


Nanlamig ako. Hindi ko alam ang sasabihin. Tumango ako. "Medyo may kawirduhan nga sya", sagot ko.


Ngayon isang Filipino artist na ang namatay, nagpakamatay. Yun lang hindi sikat si Benjie. At hindi ko nga rin nga masasabing tunay na artist sya. Kasi ang pangit talaga ng mga painting nya. Pasintabi sa namatay. Pero wala rin naman na syang magagawa. Wala talaga syang taste sa art. Gumagamit sya ng masking taped grids at airbrush para sa post-modernist effect ng mga abstract na ginagawa nya. Abstract talaga. Kasi hindi ko talaga maintindihan ang mga gawa nya.


"Nalulungkot ako para sa kanya. Siguro wala lang syang makausap para mapagsabihan ng mga nararamdaman at problema nya." Ang sabi ni Benetton Girl. Siguro nga talagang nalulungkot sya para kay Benjie. Tinitigan ko ang makinis na mukha ni Benetton Girl. Ang ganda ng profile nya. Nararamdaman kong nahuhulog ang puso ko sa kanya. Habang itinatakip ko ang hawak kong sketch pad sa aking harapan.


Pero talagang siraulo itong si Benjie. Kakaiba talaga sya. Tuwing umuulan. Pupunta sya sa Sunken Garden. Suot ang paborito nyang steel-toed boots, manghuhuli sya ng mga palakang nagtatalunan sa damuhan. Malamang takot na takot ang mga palaka sa panggagambalang ginawa sa kanila ni Benjie. Siguro kagaya ko, gusto ring malaman ng mga palaka kung anong itsura ni Benjie pagkatapos nyang mahulog mula sa top floor ng Palma Hall.


Nang mamatay si Benjie, pinapinturahan ng Assistant Dean ang lahat ng pintuan ng lockers. Dahil sinulatan ito ni benjie ng mga tula at death notes. Pinabendisyunan din ang lahat ng lugar na pinupuntahan ni Benjie sa college. Natatakot silang baka multuhin ito ni Benjie.


Nagyaya si Benetton Girl na pumunta kami sa lamay ni Benjie. Kasama ang bestfriend nya, si Diane. Ayoko mang kasama si Diane, pero pagkakataon ko na rin ito na makasama si Benetton Girl lumabas. Saka gusto ko ring makita kung ano ang itsura ni Benjie sa kabaong.


Suot ni Benjie ang barong na sinuot nya noong high school graduation. Marami rin palang ngipin ang natanggal sa kanya. Ordinaryo lang ang pamilya ni Benjie. Civil engineer ang tatay niya na nasa Saudi. Ang nanay nya, math at science teacher sa isang exclusive girls' school. Ang mga kapatid nya, simple lang at hindi kapuna-puna. Ngumingiti lang sila sa mga bisita at nakikiramay. Ang unang pahina pa lamanag ng guest book ang may sulat. Nagpadala ang Assistant Dean ng isang mass card at wala pang nagpupunta kahit isa na galing sa college. Kaming tatlo ay nakatayo sa harapan ng kabaong ni Benjie. Nakatitig lang sa kanya.

"I will color the world one step at a time..."

MACABRE

"These eyes got no happy stories to tell..."

ANG BISITA

“My evening visitors, if they cannot see the clock, should find the time in my face.”

-Ralph Waldo Emerson

Mahamog nang gabing iyon.Malamlam ang sinag ng buwan. Maaninag ang ilang bahagi ng matamlay na libingan.



Makikita ang lumang musileyo. Ang kinakalawang na tarangkahan ay nakakandado. Nababalutan ito ng kalawang at mga gumagapang na damo. At isang malaking puno ng akasya sa tabi nito.


Makikita ang mga nakahelerang puting nitso sa paligid at mga nakapilang puting krus na nakatayo sa damuhan. May mga dagang nagtatakbuhan sa tabi-tabi. Mas malinaw ang lahat ng ito kung kabilugan ng buwan.



Sa ganitong oras ng gabi, makikita ang isang maputlang babae. Umiindayog sa ihip ng malamig na hangin ang kanyang mahabang itim na buhok. Nakaupo sya sa isang puntod. Nakayuko. Pagdaka'y tatayo. Kung kumilos sya'y parang nagsasayaw. Hindi mo kaagad mapapansin na naroon sya at nakaupo. Sa unang tingin, para lamang syang hamog, liwanag o anino. Pero naroon sya. Minsa'y naglalakad papasok sa nakandadong tarangkahan.


"Pepe!" sigaw ng babae. Ang boses nya'y parang hangin na lumalasgaslas sa talahiban.
"Pepe, Halika rito!"


Yumuko ang babae, tumingin sa lupa. Isang anino ang gumalaw sa ilalim ng sinag ng buwan. Isang matangkad na lalaki. Tiningnan nya ang asawa. Pagkatapos ay tiningnan ang nasa lupa. At nagkamot siya ng ulo.



"Selya, aking irog", kung magsalita si Pepe ay parang isang makata. "Tama ba ang tinuturan ng aking paningin?"



Nakatuon ang mata ng mag-asawa sa isang batang nakaupo sa lupa.Tiningala sila nito. Napanganga ang bata. At bumagsak ang pacifier na kanina pa nya kinakagat. Itinaas nya nag mabibilog at mumunting mga kamay. Nais nyang magpakarga kay Selya.


"Sampalin mo ako", ang sabi ni Pepe. "Kung hindi bata ang aking nakikita."


"Malamang bata ito", sagot ni Selya. "Ang tanong, anong ginagawa nya rito?"


"Tama, iyon ang katanungan irog ko. Ngunit hindi manggagaling sa atin ang kasagutan. Dahil ang mumunting batang ito ay buhay. Wala syang kinalaman sa atin. Hindi sya bahagi ng ating mundo, irog ko ", sagot ni Pepe.



"Pepe, tingnan mo ang mga kamay nya. Ang liliit. Ngumingiti sya , Pepe. Nakakatuwa sya." Hinimas ni Selya ang ulo ng maliit na bata. Tumawa ang batang si Samuel.



Umihip ang malamig na hangin sa gitna ng natutulog na sementeryo. Lumikha ng ingay ang mga kawayan sa di kalayuan. May kung anuman ang biglang nagwawala sa may tarangkahan. Inaalog ito. Kinakalampag. Humahampas ang kadenang nakapalupot dito at ang mabigat na padlock. Parang isang hayop na gustong kumawala.



Binuhat ni Selya ang maliit na bata at niyakap ito. Hanggang ngayon kahit mahigit isandaang taon nang sumakbilang buhay sina Pepe at Selya, nanginginig pa rin sa takot si Pepe kapag nakakaita siya ng multo. Kahit araw-araw na silang nakikisalamuha sa kapwa patay. Araw-gabi sa sementeryo.



Mula sa tarangkahan, nakakita sila ng tatlong hugis na parang usok. Kulay abo. Parang telebisyon na walang signal. Noon lang sila nakakita ang ganoon. Hindi nila kauri.Dalawang malaki, at isang maliit. Ang isa sa malalaking usok ang nagningibabaw. Sumisigaw sya sa napakahinang tinig.



"Ingatan nyo ang baby ko! Alagaan nyo sya! Papatayin nya si Samuel!" , ang sigaw ng maliit na tinig.

"From now on I will only write about death..."

SEPULTURERO

“Seek knowledge from the cradle to the grave”

- Muhammad

Sinundan ni Jack ang amoy ng bata sa hangin. Nakarating sya sa sementeryo. Nasa kamay nya ang kutsilyo. Hawak nya ito ng mahigpit. Nakapikit sya. Tumigil sya sa paglakad. Nawalang bigla sa hangin ang amoy na tinutunton nya.



Minulat nya ang kanyang mga mata. Nagsalubong ang mga kilay nya. At tiningnan ang paligid. Umaasang may maririnig syang iyak ng isang bata.



Nagsalita sya sa dilim, “Nasaan ka?”

Magaspang at malaki ang boses nya. May narinig syang kumaluskos.



“Anong kailangan mo?” , sabi ng isang mahinahong boses.



Matangkad si Jack. Ngunit mas matangkad ang nagsalitang lalaki. Parehong itim ang suot nila. Tumingala si Jack.



“May hinahanap ako”, sabi ni Jack. Itinago nya sa likuran ang hawak nyang kutsilyo.



“Sa gitna ng sementeryo, sa hatinggabi?” tanong ng lalaki.

“Isang bata. Napadaan ako kanina. May narinig akong umiiyak. Nakita ko ang isang bata sa loob ng musileyo”, paliwanag ni Jack.

“Mataas ang bakod ng musileyo. Nakakandado ang gate. Kung aakyat ka sa bakod at makita mo ang bata. Paano kang makakaakyat muli na may dalang bata?”

“Tatawag ako ng saklolo. Hanggang sa may dumating.”

Kumalansing ang hawak na susi ng lalaki. “Kung ganon ako yun”, ang sabi nya.





Pinili ng lalaki ang pinakamalaking susi, “Sumunod ka sa akin”, dugtong nya.

Sumunod si Jack sa likuran, hawak pa rin nito ang kutsilyo.

“Kung ganun ikaw ang sepulturero?” tanong ni Jack.

“Ako ba? Ako nga.” Ang sabi ng lalaki.



Naglakad sila patungo sa gate ng musileyo. Sigurado si Jack na nasa loob ng musileyo ang bata. May susi ang sepulturero. Hawak nya ang kutsilyo. Pareho silang nasa dilim. Malayang nyang magagawa ang lahat. Kayang-kaya nya. Itinaas nya ang kanang kamay na may hawak na kutsilyo.



“Kung meron ngang bata,” sabi ng sepulturero.”Malamang hindi rito sa sementeryo. Maaaring nagkakamali ka lang. Malabong magkaroon ng bata na gumagala ng ganitong oras ng gabi. Maaaring pusa lang ang narinig at nakita mo. Ngayon, sabihin mo sa akin kung bata nga ang nakita mo.” Tanong ng sepulturero.



Nag-isip si Jack.



Binuksan ng sepulturero ang gate. “Isang pusa” sabi nya. “Ang alaga kong pusa. Maaaring inakala mong bata ang pag-ngiyaw nya. Nagkamali ka lang ng pagpasok dito sa sementeryo. Ang batang hinahanap mo maaaring nasa paligid lang. Ngunit wala siya dito sa musileyo.”



Tumayo sa labas ng musileyo si Jack. Nasa loob ng musileyo ang sepulturero. Kinandadong muli ang gate. At itinago ang susi.



“Saan ka pupunta?” Tanong ni Jack.

“Lilinisin ko ang musileyo at dito ako matutulog”, sagot ng sepulturero. “Magandang gabi.”



Humakbang patalikod si Jack ng dalawang beses. Itinago nya sa likuran ng kanyang jacket ang kutsilyo. Mula sa dilim at anino, pinanuod ng sepulturero ang pag-alis ni Jack.

"From now on I will only write about death..."

KAMATAYAN

"FROM NOW ON I WILL ONLY WRITE ABOUT DEATH..."

KUTSILYO

“My body is a journal in a way. It's like what sailors used to do, where every tattoo meant something, a specific time in your life when you make a mark on yourself, whether you do it yourself with a knife or with a professional tattoo artist.”

- Johnny Depp

May kamay sa dilim, may hawak itong kutsilyo.

Inukit na kahoy ng bayabas ang hawakan ng kutsilyo. Ang talim nito ay mas matalim pa sa labaha. Kung mahihiwa ka nito, hindi mo mararamdamang nahiwa ka, hindi kaagad.

Nagawa na lahat ng kutsilyo ang dapat nitong gawin nang marating nito ang kabahayan. Ang talim at ang hawakan ay basa. Nakabukas ng bahagya ang pinto kung saan dumaan ang lalaking may hawak ng kutsilyo. At dahil sa bukas na pinto, nagbabago ang kapalaran ng buong kabahayan.

Huminto ang lalaki mula sa tahimik na paghakbang. Itim ang buhok nya at mga mata. Palagi syang may suot na itim na guwantes. Tumayo sya ng walang imik. Hinugot nya ang puting panyo mula sa likurang bulsa ng kanyang pantalon. Pinunasan ang hawak na kutsilyo at kanang kamay na may suot na itim na guwantes. Isinuksok nyang muli ang puting panyo sa kanyang bulsa. Malapit nang matapos ang gawain nya. Iniwan nya ang babae sa kama, habang ang lalaki sa sahig, ang batang babae sa makulay nitong kwarto na napapaligiran ng mga manika at stuffed toys. Isa na lang at matatapos na sya. Ang batang lalaki sa kuna. Inayos nya ang pagkakahawak ng kanyang mga daliri sa kutsilyo. Sinabi nya sa kanyang sarili, hindi sya ngingiti hangga't hindi sya natatapos.

Ang kuwarto ng batang nasa kuna ay nasa itaas ng bahay. Tahimik siyang umakyat ng hagdan. Tinulak nya ang pintuan ng attic. Pumasok sya. Itim na balat na sapatos ang suot nya . Pinakintab na parang mga itim na salamin sa dilim. Maaaninag ang repleksyon ng buwan sa sapatos nya. Hindi maliwanag ang buwan nang gabing iyon. Ngunit para sa kanya, tama lang ang liwanag. Sanay ang mata nya sa dilim. Nakita nya ang batang nakakumot. Kahit sa ilalim ng kumot kabisado nya kung alin ang ulo, dibdib, katawan, kamay at mga paa. Lumapit sya sa kuna. Dumungaw sya. Itinaas ang kanang kamay na may hawak na kutsilyo. Pinuntirya nya ang dibdib ng bata. Ibinagsak nya ang kanang kamay ng buong lakas. Ngunit ang nasa ilalim pala ng kumot ay isang teddy bear. Wala ang bata.

Sininghot nya ang hangin. Naamoy nya ang bata. Amoy gatas. Parang chocolate chip cookie. At ang maasim na amoy ng basang disposable diaper. Naamoy nya ang baby shampoo sa buhok ng bata. At isang gomang laruan na laging kinakagat ng maliit na bata. Lumabas ng kwarto ang lalaki. Sinundan ang amoy ng bata sa hangin. Bumaba sya ng hagdanan. Pumasok sa kusina, banyo, salas at garahe. Nakita nya sa garahe ang basang diaper sa tabi ng dalawang bisikleta.

Ipinasok nya ang kutsilyo sa bulsa ng kanyang jacket. Lumabas sya ng bahay. Tumingin sya sa buwan. Sininghot ang hangin. At mabilis na humakbang sa ilalim ng aandap-andap na ilaw ng poste.

"I will color the world one step at a time..."

LAMAY

"I want to be rich and I want lots of money
I don’t care about clever I don’t care about funny
I want loads of clothes and i want fuck loads of diamonds
I heard people die while they are trying to find them

- The Fear by Lily Allen

Siyam na taong gulang si Kiko, kamag-aral nya si Bobot. May sumpa ang pamilya ni Bobot. May malubhang sakit ang ang ilang miyembro ng pamilya niya. Isang karamdamang walang lunas. At isa-isa silang namamatay.


Naiinggit si Kiko kay Bobot. Dahil sa tuwing may namamatay sa pamilya ni Bobot, maaari syang di pumasok sa paaralan ng isang linggo, minsan mahigit pa.


Ngunit ngayong bakasyon, nag-aalala si Bobot. Malapit nang mamatay ang ate nya, si Brenda. Mayo pa lang, kung mamamatay siya bago mag-Hunyo, hindi sya makakaliban sa eskwela. Dahil hindi naman sya pwedeng mag-absent sa eskwela kung wala namang pasok at bakasyon.


Niyaya ni Bobot si Kiko na magpunta sa simbahan upang magdasal. Ang ipagdasal si Brenda na sana humaba pa ang buhay nito kahit hanggang Hulyo.

“Bakit kailangan mo pang ipagdasal si Brenda?”
“Kiko, kung tatagal pa si Brenda, pwede akong magbakasyon sa eskwela. Pwede ka ring magpunta sa lamay. Makakakain ka ng sopas, biskwit at mani. Makakapagkape ka pa. Meron ding payn-epol dyus.”


Isang bagay na hindi mapapahindian ni Kiko. Makakakain siya ng libre. Nilapitan ng dalawa ang lahat ng santo at rebulto sa loob ng simbahan. Dinasalan pati mga kandila. Dinamihan nila ang dasal. Umaasang maririnig ng Diyos kahit isa sa mga dasal nila.


Maaring dininig ng Diyos ang dasal nila dahil tumagal si Brenda hanggang sa unang dalawang araw ng Agosto. Nasasabik si Bobot sa isang linggong bakasyon nya. Habang natatakam na si Kiko sa makakain nya sa lamay.


Sa gabi ng lamay, pumunta si Kiko at isa pang kaibigan sa bahay nina Bobot. Walang masyadong tao. Tahimik. Nakita nila si Bobot. Umiiyak. Nilapitan sya ng dalawa. Sa di malamang dahilan nagalit si Bobot kay Kiko. Sumigaw ito at pinaalis sila. Hindi man lang sila binigyan ni Bobot ng kahit ilang pirasong kendi.


Kinabukasan bumalik sa simbahan si Kiko. Nilapitan niya ang lahat ng santo at tinirikan ng kandila. Ipinagdasal niyang sana mamatay ang mga miyembro ng pamilya ni Bobot tuwing bakasyon. At hindi na sya makakaliban pa sa eskwela kahit kailan.


Sa sumunod na bakasyon, si Bobot ang nagkasakit. Malubha. Namatay sya sa unang linggo ng Mayo.

"I will color the world one step at a time..."

REMOTE CONTROL

"Dear friends who were born to mourn and weep,
Behold the grave wherein I sleep,
Prepare for death for you must die,
And be entombed as well as I."

-The Clairvoyant by Marian Thurm

Napag-isip-isip ko, humigit-kumulang tatlong minuto ang aabutin sa pagbabasa ng post na ito. Ayon sa statistics, sa loob ng tatlong minuto, 300 tao ang namamatay, at 620 naman ang ipinapanganak.


Maaaring matapos ko sa loob ng kalahating oras ang post na ito: nakaupo sa harap ng laptop, sa ibabaw ng kama. Habang nakatutok sa electric fan, nag-iisip kung paano isusulat ang mga nagkakagulong salita sa utak ko. At kung paano ko tatapusin ang post na ito. Napapaligiran ako ng mga libro at magazines na pambata. Habang nanunuod ng Sleeping Dictionary na pinagbibidahan ni Jessica Alba. Nanlaki ang mata ko nang tanggalin ni Jessica Alba ang telang nakatapis sa katawan nya.Ilang beses nagpabalik-balik sa Back, Pause, Zoom at Play buttons ng remote control ang hinlalaki ko. Kahit magkakalyo pa ang daliri ko, napangiti naman ako.


Napag-isip-isip ko, mukhang normal naman ang araw na ito. Pero sa loob ng kalahating oras na iyon, 3,000 tao ang namatay, at 6200 naman ang ipinanganak. Sinu-sino kaya ang libo-libong pamilya na umiyak dahil nawalan ng mahal sa buhay? Saang parte kaya ng mundo naroroon ang libo-libong tao na napasaya sa pagsilang ng bagong anak, pamangkin, apo o kapatid.


Sa palagay ko, maraming napasaya si Jessica Alba. Pinindot kong muli ang Pause button. Tumigil ako sandali. Nag-isip. Nagnilay-nilay. Ilang libong tao kaya ang naghirap sa malubhang sakit? At nagpasalamat nang tumigil na ang pagtibok ng puso nila? Ilang daang bata kaya ang naging bastardo, magiging ulila, at iiwanan sa kung saan-saan o sa ampunan o sa basurahan? Anumang sandali ay mapapabilang na sa bilang ng mga taong namatay bago ko pa man matapos ang post na ito.


Nakakalungkot. Nakakamangha. Isang simpleng statistics na nabasa ko habang pinapanuod ang pelikula ni Jessica Alba. Nalaman ko ang ilang bagay tungkol sa pagkamatay at pagsilang. Tungkol sa pagluha at pagngiti. Kung ilang tao ang namamatay ng mag-isa sa loob ng kwarto, nang mag-isa sa buhay. Kung ilang bata ang sikretong isinisilang at masasayang ang buhay.


Napag-isip-isip ko habang nakatitig kay Jessica Alba, minsan ay napabilang ako sa bilang ng mga batang isinilang. At darating ang araw na mapapabilang ako sa bilang ng mga taong mamamatay. Mamamatay din ako. Mamamatay din tayo. Gaano man kahirap at kaganda ang buhay, magpapaalam din ako sa mundo.


Habang pinoproblema ng ilang tao kung paano makakakain sa araw na ito para mabuhay. Habang ang ilan naman ay abala sa pagsulat ng bucket list. Parang pelikula lang ang buhay, may simula at katapusan. Masaya ako na kahit sa pelikula lang nakita ko ang kagandahan ni Jessica Alba. Pinindot ko ang Play button para matapos ko na ang pelikula.

"I will color the world one step at a time..."