"It takes two men to make one brother."
- Israel Zangwill
“Mabuti naman ako at maayos ang kalagayan,” sumulat sya sa utol nya. Magmula nang tumigil sya sa pag-inom ng alak. Gumaan ang pakiramdam nya. Sinubukan rin nyang tumigil sa paninigarilyo. Pero hindi maiwasan ang pagsindi ng isang stick sa tuwing mag-iisip sya.
Dalawa lang silang magkapatid. Ang utol nya ang itinuturing nyang bestfriend. Tatlong taon ang pagitan ng edad nila. Sya ang kasangga nya sa tuwing may maghahamon ng away sa kanya sa eskwela. Ang utol nya ang gumawa ng love letter noong unang beses syang manligaw. Ang utol nya ang tinakbuhan nya nang mabasted sya. Ang utol nya ang nagtanggol sa kanya nang pinagalitan sya ng Tatay nila. Dahil bumagsak sya sa Trigonometry.
Nang mag-asawa ang utol nya , naisip nyang kailangan na rin nyang harapin ang buhay ng mag-isa. Dahil hindi habambuhay na aasa sya sa utol nya. Gumawa sya ng plano. Umupa sya ng sariling apartment sa Makati. Doon nya ipinagpatuloy ang pagpipinta. Sa Laguna naman nagpatayo ng sariling bahay ang utol nya.
Hunyo 1993, binisita sya ng utol at hipag nya. Kasama ang pamangkin nya na ipinangalan sa kanya. Masaya siyang nakipaglaro sa pamangkin nya. Ipinasyal nya ito sa Manila Zoo at Luneta. Tinuruan nya itong gumawa ng eroplanong papel. Maglaro ng yoyo. Mag-dribble ng bola.
“Kumusta naman si Marco? Dahil ipinangalan nyo sya sa akin. Ayokong lumaki syang kagaya ko.” Pagpapatuloy nya sa sulat. Magmula nang nagsarili sya, pakiramdam nya hindi naging tahimik ang buhay. Maging ang pagbisita ng pamangkin nya ay bumagabag sa kanyang kalooban. Gusto nyang tumulong sa pagpapalaki rito. Pero nang maubos ang kanyang naipon. Ang utol nya ang sumoporta sa kanya. Buwan-buwan syang pinapadalhan ng pera. Para sa pagkain, pambayad ng bahay at panggastos nya. Ang sabi ng utol nya, bayaran na lamang daw nya kapag naging sikat na pintor na sya.
Noong isang taon, nakapagbenta sya ng painting sa unang pagkakataon. Pero hindi iyon naging sapat para mabawasan ang bigat na nararamdaman nya. Nagpatuloy sya sa pagsulat, “ Hindi ko na kailangang isigaw kung ano ang nararamdaman ko. Lumalabas ito sa mga pinipinta ko. May nagsabi sa akin, napakalungkot raw ng mga gawa ko. Madilim.”
Pakiramdam nya nag-iisa sya. Nawalan sya ng tiwala sa sarili, sa lahat ng bagay. Pagkatapos nyang magsulat, itinupi nya ito. Inilagay sa bulsa ng suot nyang jacket. Kinuha ang revolver na nakapatong sa mesa. Hiniram nya ito sa isang kaibigan. Umakyat sya ng rooftop. Makulimlim ang hapon na iyon. Itinutok nya ang baril sa dibdib. Ipinutok. Bumagsak sya.
Nagising sya. Duguan ang kanang bahagi ng dibdib. Tumayo sya. Pumasok sa kwarto. Dumating kinagabihan ang kaibigan nya. May dalang hapunan. Pinuntahan sya sa kwarto. “Sinubukan kong magpakamatay. Pero di ako napuruhan.”
Tumanggi syang tanggalin ang bala sa dibdib nya. Nagpahinga sya. Kalmado. Nanigarilyo. Kinabukasan dumating ang utol nya. Magkasama sila buong maghapon. Marami silang napagkwentuhan. Ang kabataan nila. Ang eskwela. Mga pangarap. Pinilit syang kumbinsihin na magpagamot. Tumahimik lamang sya. Pakiramdam nya wala ng natitira pang ilusyon para sa kanya. Walang hanggan ang kalungkutan.
Tumingin sya sa utol nya na kapwa nangingilid ang luha. “Gusto ko na umuwi.”
"I will color the world one step at a time..."
- Israel Zangwill
“Mabuti naman ako at maayos ang kalagayan,” sumulat sya sa utol nya. Magmula nang tumigil sya sa pag-inom ng alak. Gumaan ang pakiramdam nya. Sinubukan rin nyang tumigil sa paninigarilyo. Pero hindi maiwasan ang pagsindi ng isang stick sa tuwing mag-iisip sya.
Dalawa lang silang magkapatid. Ang utol nya ang itinuturing nyang bestfriend. Tatlong taon ang pagitan ng edad nila. Sya ang kasangga nya sa tuwing may maghahamon ng away sa kanya sa eskwela. Ang utol nya ang gumawa ng love letter noong unang beses syang manligaw. Ang utol nya ang tinakbuhan nya nang mabasted sya. Ang utol nya ang nagtanggol sa kanya nang pinagalitan sya ng Tatay nila. Dahil bumagsak sya sa Trigonometry.
Nang mag-asawa ang utol nya , naisip nyang kailangan na rin nyang harapin ang buhay ng mag-isa. Dahil hindi habambuhay na aasa sya sa utol nya. Gumawa sya ng plano. Umupa sya ng sariling apartment sa Makati. Doon nya ipinagpatuloy ang pagpipinta. Sa Laguna naman nagpatayo ng sariling bahay ang utol nya.
Hunyo 1993, binisita sya ng utol at hipag nya. Kasama ang pamangkin nya na ipinangalan sa kanya. Masaya siyang nakipaglaro sa pamangkin nya. Ipinasyal nya ito sa Manila Zoo at Luneta. Tinuruan nya itong gumawa ng eroplanong papel. Maglaro ng yoyo. Mag-dribble ng bola.
“Kumusta naman si Marco? Dahil ipinangalan nyo sya sa akin. Ayokong lumaki syang kagaya ko.” Pagpapatuloy nya sa sulat. Magmula nang nagsarili sya, pakiramdam nya hindi naging tahimik ang buhay. Maging ang pagbisita ng pamangkin nya ay bumagabag sa kanyang kalooban. Gusto nyang tumulong sa pagpapalaki rito. Pero nang maubos ang kanyang naipon. Ang utol nya ang sumoporta sa kanya. Buwan-buwan syang pinapadalhan ng pera. Para sa pagkain, pambayad ng bahay at panggastos nya. Ang sabi ng utol nya, bayaran na lamang daw nya kapag naging sikat na pintor na sya.
Noong isang taon, nakapagbenta sya ng painting sa unang pagkakataon. Pero hindi iyon naging sapat para mabawasan ang bigat na nararamdaman nya. Nagpatuloy sya sa pagsulat, “ Hindi ko na kailangang isigaw kung ano ang nararamdaman ko. Lumalabas ito sa mga pinipinta ko. May nagsabi sa akin, napakalungkot raw ng mga gawa ko. Madilim.”
Pakiramdam nya nag-iisa sya. Nawalan sya ng tiwala sa sarili, sa lahat ng bagay. Pagkatapos nyang magsulat, itinupi nya ito. Inilagay sa bulsa ng suot nyang jacket. Kinuha ang revolver na nakapatong sa mesa. Hiniram nya ito sa isang kaibigan. Umakyat sya ng rooftop. Makulimlim ang hapon na iyon. Itinutok nya ang baril sa dibdib. Ipinutok. Bumagsak sya.
Nagising sya. Duguan ang kanang bahagi ng dibdib. Tumayo sya. Pumasok sa kwarto. Dumating kinagabihan ang kaibigan nya. May dalang hapunan. Pinuntahan sya sa kwarto. “Sinubukan kong magpakamatay. Pero di ako napuruhan.”
Tumanggi syang tanggalin ang bala sa dibdib nya. Nagpahinga sya. Kalmado. Nanigarilyo. Kinabukasan dumating ang utol nya. Magkasama sila buong maghapon. Marami silang napagkwentuhan. Ang kabataan nila. Ang eskwela. Mga pangarap. Pinilit syang kumbinsihin na magpagamot. Tumahimik lamang sya. Pakiramdam nya wala ng natitira pang ilusyon para sa kanya. Walang hanggan ang kalungkutan.
Tumingin sya sa utol nya na kapwa nangingilid ang luha. “Gusto ko na umuwi.”
"I will color the world one step at a time..."
