“Going to church does not make you a Christian anymore than going to the garage makes you a car.”
- Dr. Laurence J. Peter
Matanda na si Bb. Daligcon. Isang matandang dalaga. Malakas ang boses nya. Parang laging galit. Sumisigaw. At ang laway nya, parang mga paniking nagliparan mula sa madilim at malalim na kuweba. Na binulabog ng isang galit na galit na halimaw. Ang mga paniki, naglipana sa mukha ng mga kamag-aral kong nakaupo sa harap nya. Sa tuwing magsasalita sya, parang panis na gatas ang sumasabog mula sa labi nya. Ang tanging panalangin lang ng mga kamag-aral ko, sana walang TB si Bb. Daligcon. Dahil madalas syang umubo sa mukha ng mga ito.
Katesismo ang tinuturo ni Bb. Daligcon. Ang sabi nya kailangang mabuhay kami sa katesismo. Huminga, kumain at matulog ng katesismo. Hanggang sa maging dugo na namin ito. Kailangang kabisaduhin namin ang Ten Commandments, ang Seven Sacraments, ang Seven Deadly Sins. Isapuso ang lahat ng dasal. Ang Ama Namin, Aba Ginoong Maria, Sumasampalataya, Angelus, Litanya. Kailangang dasalin namin sila sa Ingles at Tagalog araw-araw sa klase nya. Isang salita lang ang makalimutan, dadapo sa katawan namin ang stick na hawak nya.
Isang araw may bago syang naisip. Kailangan daw matutunan namin ang mga dasal sa Latin. Dahil ito daw ang pinakabanal na salita. Latin daw kasi ang dinarasal ng mga martir habang isa-isang tinatanggal ang mga kuko nila at unti-unting binabalatan ng mga barbaro. Kami raw ang pinakawalang pag-asang klase sa buong kasaysayan ng pagtuturo nya sa mababang paaralan na iyon. At dahil banal daw ang Latin, kaya bibigyan kami ng katiting na pag-asa ng Diyos. Para raw hindi kami tuluyang mahulog sa impiyerno o purgatoryo.
Nagtaas ng kamay si Quintos. Sya ang palatanong na si Quintos. Sa lahat ng inip na inip na mga batang nandoon, sya lamang ang may lakas ng loob na magtanong. Hindi nya kayang pigilan ang sarili nya. Nanginginig syang tumayo. At ang tanong nya, “Bb. Daligcon, ano po ang purgatoryo?”
Patay kang bata ka. Gumulong ang mga mata ni Bb. Daligcon hanggang langit. Lagot. Papatayin nya si Quintos. Walang kurap ang buong klase. Naghihintay kung paano kakatayin ni Bb. Daligcon si Quintos. Sa halip pinagsabihan lamang nya ito. “Mister Quintos, huwag mo nang alamin kung ano ang purgatoryo. Hindi ka naman doon mapupunta. Kaya wala ka nang pakiaalam kung ano ang purgatoryo. Narito ka para mag-aral ng katesismo. At gawin ang lahat ng pinapagawa sa iyo. Hindi ka narito para magtanong. Dahil mga naliligaw lang ang nagtatanong. Hindi ako responsible kung maligaw ka. Naiintindihan mo ba Mister Quintos?”
“Opo.”
“Opo?”
“Opo, Bb. Daligcon.”
Itinaas muli ni Quintos ang kamay nya. “Bakit po nagtatanong ang mga naliligaw?”
Hindi humihinga ang buong klase. Nakikiramay sa pagpapakamatay ni Quintos. Ang mukha ni Bb. Daligcon namuti, tapos naging pula. Nagsimula siyang magsalita. Sumigaw na parang leon. Nagliparan ang laway nya kung saan-saan. Lumapit sya kay Quintos. Hinatak nya ito sa tenga papunta sa harapan ng klase. Mangiyak-ngiyak ang kaawa-awang si Quintos. Hinampas nya ito ng stick sa kamay, sa braso, sa hita.
“Tingnan nyo ang insektong ito!”
“Patawad po Bb. Daligcon,” tuluyan ng umiyak si Quintos.
“Patawad? Bakit ka humihingi ng tawad?”
“Patawad po dahil nagtanong ako.”
“Tama, Quintos! Dahil sa susunod na magtanong ka. Ibabalik kita sa pinagluwalan mo! Naiitindihan mo ba, Quintos?”
“Opo.”
“Opo?!”
“Opo, Bb. Daligcon.”
“Ngayon, bumalik ka na sa kinauupuan mo kutong-lupa ka!”
Pagkaupo ni Quintos, hinatak nya ang laylayan ng kanyang kamiseta. Ipinunas sa basang-basang mukha na pinaghalong luha nya at laway ni Bb. Daligcon.
“Ang sinumang tatanga-tangang batang magtanong muli sa klase na ito, babalatan ko ng buhay, dudukutin ko ang mata, puputulin ko ang dila at ipapakain sa aso. Naiintindihan nyo?”
“Opo, Bb. Daligcon.” Sabay-sabay na sagot ng buong klase.
At itinaas muli ni Quintos ang kamay nya.
Nagmula ang larawan dito...
"I will color the world one step at a time..."
- Dr. Laurence J. Peter
Matanda na si Bb. Daligcon. Isang matandang dalaga. Malakas ang boses nya. Parang laging galit. Sumisigaw. At ang laway nya, parang mga paniking nagliparan mula sa madilim at malalim na kuweba. Na binulabog ng isang galit na galit na halimaw. Ang mga paniki, naglipana sa mukha ng mga kamag-aral kong nakaupo sa harap nya. Sa tuwing magsasalita sya, parang panis na gatas ang sumasabog mula sa labi nya. Ang tanging panalangin lang ng mga kamag-aral ko, sana walang TB si Bb. Daligcon. Dahil madalas syang umubo sa mukha ng mga ito.
Katesismo ang tinuturo ni Bb. Daligcon. Ang sabi nya kailangang mabuhay kami sa katesismo. Huminga, kumain at matulog ng katesismo. Hanggang sa maging dugo na namin ito. Kailangang kabisaduhin namin ang Ten Commandments, ang Seven Sacraments, ang Seven Deadly Sins. Isapuso ang lahat ng dasal. Ang Ama Namin, Aba Ginoong Maria, Sumasampalataya, Angelus, Litanya. Kailangang dasalin namin sila sa Ingles at Tagalog araw-araw sa klase nya. Isang salita lang ang makalimutan, dadapo sa katawan namin ang stick na hawak nya.
Isang araw may bago syang naisip. Kailangan daw matutunan namin ang mga dasal sa Latin. Dahil ito daw ang pinakabanal na salita. Latin daw kasi ang dinarasal ng mga martir habang isa-isang tinatanggal ang mga kuko nila at unti-unting binabalatan ng mga barbaro. Kami raw ang pinakawalang pag-asang klase sa buong kasaysayan ng pagtuturo nya sa mababang paaralan na iyon. At dahil banal daw ang Latin, kaya bibigyan kami ng katiting na pag-asa ng Diyos. Para raw hindi kami tuluyang mahulog sa impiyerno o purgatoryo.
Nagtaas ng kamay si Quintos. Sya ang palatanong na si Quintos. Sa lahat ng inip na inip na mga batang nandoon, sya lamang ang may lakas ng loob na magtanong. Hindi nya kayang pigilan ang sarili nya. Nanginginig syang tumayo. At ang tanong nya, “Bb. Daligcon, ano po ang purgatoryo?”
Patay kang bata ka. Gumulong ang mga mata ni Bb. Daligcon hanggang langit. Lagot. Papatayin nya si Quintos. Walang kurap ang buong klase. Naghihintay kung paano kakatayin ni Bb. Daligcon si Quintos. Sa halip pinagsabihan lamang nya ito. “Mister Quintos, huwag mo nang alamin kung ano ang purgatoryo. Hindi ka naman doon mapupunta. Kaya wala ka nang pakiaalam kung ano ang purgatoryo. Narito ka para mag-aral ng katesismo. At gawin ang lahat ng pinapagawa sa iyo. Hindi ka narito para magtanong. Dahil mga naliligaw lang ang nagtatanong. Hindi ako responsible kung maligaw ka. Naiintindihan mo ba Mister Quintos?”
“Opo.”
“Opo?”
“Opo, Bb. Daligcon.”
Itinaas muli ni Quintos ang kamay nya. “Bakit po nagtatanong ang mga naliligaw?”
Hindi humihinga ang buong klase. Nakikiramay sa pagpapakamatay ni Quintos. Ang mukha ni Bb. Daligcon namuti, tapos naging pula. Nagsimula siyang magsalita. Sumigaw na parang leon. Nagliparan ang laway nya kung saan-saan. Lumapit sya kay Quintos. Hinatak nya ito sa tenga papunta sa harapan ng klase. Mangiyak-ngiyak ang kaawa-awang si Quintos. Hinampas nya ito ng stick sa kamay, sa braso, sa hita.
“Tingnan nyo ang insektong ito!”
“Patawad po Bb. Daligcon,” tuluyan ng umiyak si Quintos.
“Patawad? Bakit ka humihingi ng tawad?”
“Patawad po dahil nagtanong ako.”
“Tama, Quintos! Dahil sa susunod na magtanong ka. Ibabalik kita sa pinagluwalan mo! Naiitindihan mo ba, Quintos?”
“Opo.”
“Opo?!”
“Opo, Bb. Daligcon.”
“Ngayon, bumalik ka na sa kinauupuan mo kutong-lupa ka!”
Pagkaupo ni Quintos, hinatak nya ang laylayan ng kanyang kamiseta. Ipinunas sa basang-basang mukha na pinaghalong luha nya at laway ni Bb. Daligcon.
“Ang sinumang tatanga-tangang batang magtanong muli sa klase na ito, babalatan ko ng buhay, dudukutin ko ang mata, puputulin ko ang dila at ipapakain sa aso. Naiintindihan nyo?”
“Opo, Bb. Daligcon.” Sabay-sabay na sagot ng buong klase.
At itinaas muli ni Quintos ang kamay nya.
Nagmula ang larawan dito...
"I will color the world one step at a time..."
